h Dolar 8,4544 %-0.03
h Euro 10,3277 %-0.03
h BIST100 1.414,31 %-0.89
a İkindi Vakti 17:04
İstanbul 20°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a

Kırım Tatar sürgününün üzerinden 77 yıl geçti

Sovyetler Birliği idaresinin kararıyla ‘Nazilere yardım ettikleri’ gerekçesiyle Kırım Tatarları yarımadadan 1944 yılında sürgün edildi. 15 Kasım 1989’da Sovyetler Birliği Yüksek Kurulu tarafından kınanan sürgün ‘yasa dışı ve suç’ olarak nitelendirildi. 1990 yılından beri Kırım Tatarları toplu olarak yarımadaya dönmeye başladı.

Kırım’ın 16 Mart 2014’te Rusya’ya tekrar bağlanmasının akabinde baskı altındaki halkların rehabilitasyon sürecine geçildi. Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin 21 Nisan 2014’te ‘Ermeni, Bulgar, Yunan, İtalyan, Kırım-Tatar ve Alman haklarının rehabilitasyonu ve bu halkların tekrar canlanmaları ve geliştirilmesine ait tedbirler’ başlıklı 268 sayılı kararnameyi imzaladı.

Rusya hükümetinin 11 Ağustos 2014 tarihli kararıyla da ‘Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol kentinin kalkındırılması’ başlıklı federal program onaylandı. Programda Kırım Tatarları ve yarımadanın sürgün edilen öbür halklarının sosyo-ekonomik, ulusal-kültürel ve manevi olarak yine canlanmasına ait bir dizi önlem yer alıyor.

Rusya’ya bağlı Kırım Cumhuriyeti’nde her yıl 18 Mayıs’ta Sürgün Kurbanlarını Anma Günü aktiflikleri düzenleniyor. Bu tarih 24 Aralık 2014’te ‘Kırım’daki bayram ve anma günleri’ başlıklı yasa doğrultusunda, çok uluslu Kırım halkının anısını ve ayrılamaz mukadderatını onurlandırmak ismine belirlendi.   

Kırım’da Sürgün Kurbanlarını Anma Günü’nde neler yapıldı?

Kırım’ın dört bir yanında 1940’lı yıllardaki trajik olaylar anısına yapılmış olan anıtlara çiçek bırakıldı. Kırım başkanı Sergey Aksenov ve öteki yetkililer Simferepol’deki Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi duvarındaki ‘Yeniden Doğuş’ isimli anıtın önünde düzenlenen anma merasimine katıldı.

Aksenov’un yanı sıra Kırım ve Sivastopol Müftüsü Hacı Emirali Ablayev’in iştirakiyle Bahçesaray bölgesindeki Süren demiryolu istasyonundaki anıt kompleksinde bir anma aktifliği daha gerçekleştirildi. 18 Mayıs 1944 yılında Yalta, Sivastopol ve Bahçesaray’da yaşayan Kırım Tatarları trenlerle Süren istasyonuna getirilmiş, buradan da Orta Asya, Sibirya ve Ural bölgesine gitmek üzere ayrılmışlardı.

Merasimdeki konuşmasına kısa bir dua ile başlayan Ablayev, şunları söyledi“18 Mayıs’ta yaşananlar Kırım Tatar halkının hayatındaki en trajik olaylardı. Bunların hiçbir vakit tekrarlanmamasını temenni ederim. Tarihimizi unutmamalı, lakin geçmişi değil, geleceği yaşamalıyız. Bu üzere trajedilerin asla tekrarlanmaması için çocuklarımızı gelişim için yetiştirmeli, onlara eğitim, bilgi vermeli, geleneklerimizi, dinimizi öğretmeliyiz”.

Ablayev daha sonra da ölenler için dua etti.

Anıt kompleksinde bir cami ve şapel inşa edildi, çiçeklerle dolu bir yol, dua için açılmış iki el biçimindeki bir heykele çıkıyor.

Merasime katılanlar ayrıyeten anıt kompleksinin içinde bulunan, bir müze ve arşiv olarak kullanılacak yapıları ziyaret etti.

Aksenov, Sürgün Kurbanlarını Anma Günü çerçevesinde yaptığı konuşmada şu sözleri kullandı:

  • Bugün Sürgün Kurbanlarını Anma Günü. Bu, tarihimizin en trajik günlerinden biri, hepimizin ortak acısı, ortak ıstırabı. Rusya’da sürgünle ilgili siyasi ve tüzel kıymetlendirme 90’lı yılların başında yapıldı. Rusya Devlet Başkanı’nın 21 Nisan 2014 tarihli, ‘Ermeni, Bulgar, Yunan, İtalyan, Kırım Tatar ve Alman halklarının rehabilitasyonu, tekrar canlanması ve gelişimine yönelik devlet dayanağına ait tedbirler’ başlıklı kararnamesi bu dürüst ve net devlet tavrının bir sözü oldu.
  • Devlet liderinin kararnamesi Kırım’daki halklar ortası bağlantıların gelişiminde yeni bir etap ve bölgenin ulusal siyaseti için değerli bir destek oldu. Kararı uygulamak maksadıyla Rusya halkının birliği ve halkların etnik-kültürel gelişimi için ‘Kırım Cumhuriyeti-Halklararası ahenk toprakları’ programı kabul edildi. Programa 7 yıldır sunulan kaynak ölçüsü 7.3 milyar ruble oldu, bunun 5.8 milyarı Kırım’ın rehabilite edilen halkları ortasından vatandaşların ömürlerini güzelleştirmeye yönelik faaliyetler için ayrıldı.
  • Okullar, kreşler, toplumsal tesisler, onlarca kilometrelik elektrik, gaz ve su çizgisi inşa edildi. Yüzlerce aileye fiyatsız konut tahsis edildi yahut bu ailelere kendi konutlarının inşaatlarının tamamlanması için maddi dayanak sunuldu. Binlerce vatandaş, Rusya maddelerinin baskı gören haklar için öngördüğü toplumsal takviye haklarından yararlanıyor.
  • Kırım’daki rehabilite edilen halkların lisanlarında onlarca kitap yayınlandı, ulusal-kültürel özerklikler ve ulusal basın kuruluşlarına takviye sunuluyor.
  • Simferepol’de Rusya Devlet Başkanı’nın himayesinde cami inşaatı devam ediyor. Bahçesaray bölgesindeki Siren köyünde sürgün kurbanlarına yönelik anıt kompleksinin inşaat çalışmaları devam ediyor. Bu proje yarımadadaki yatırım programı çerçevesinde yürütülüyor.
  • Ukrayna’nın Kırım’ı ilhak ettiği yıllarda sürgün konusu utanmazca siyasi maksatlarla, yarımada halkının bölünmesi, gerginliğin tetiklenmesi ve düşmanlığın kışkırtılması, bunlarda parmağı olanların zenginleştirilmesi için kullanıldı. Kiev bugün de trajedi üzerinden spekülasyonlarda bulunarak bu kısır siyasetini sürdürüyor. ‘Halkın hakları için mücadele’ eden para karşılığı tutulmuş şahıslar, bilindik provokatörlük vazifelerini eskisi üzere icra etmeye devam ediyor.
  • Bu kirli yaygalar, tiksinti ve öfkeden diğer bir his uyandırmıyor. Sürgün trajedisinin anısı, hangi milletten olursa olsun tüm Kırımlıları birleştiriyor. Vatanlarına dönmeden hayatını kaybedenlerin yasını tutuyor, baskıya maruz kalan vatandaşlarımızın, onların aileleri ve yakınlarına başsağlığı diliyoruz. Geçmiş hatırlıyor, Rusya’ya bağlı Kırım’ın geleceğini birlikte inşa ediyoruz.

Sürgün Kurbanlarını Anma Günü çerçevesinde Kırım’daki cami ve kiliselerde anma aktiflikleri düzenlendi.

Kırım’daki tüm mescitlerde 18 Mayıs 2021’de sürgünde ölenler için dua okundu. Millet Televizyonu’nda Simferepol’deki merkez camii Kebir Camii’nde okunan dua canlı olarak yayınlandı. Kiliselerde bir ortada yaşama, karşılıklı anlayış, Kırım’da refah ve bu türlü bir trajedinin tekrarlanmaması için ayinler düzenlendi.

Kırım genelindeki eğitim kurumlarında açık dersler, üniversitelerde seminerler verildi, kütüphane ve müzelerde stantların yanı sıra öbür anma aktiflikleri gerçekleştirildi.

Kamu ve gençlik kuruluşları tarafından düzenlenen bir aktiflikle Çatırdağ’a çıkıldı.

Kırım Müftü Yardımcısı Raim Gafarov, Çatırdağ’a çıkma aktifliğinin yarımada halkının yurda dönüşlerindeki uzun seyahati temsil ettiğini, zirveye çıkan herkesin memleketin hoşluğunu görüp vatanının tadını alabildiğini kaydetti.

Dağın doruğunda Simferepol İmamı Enver Bakiyev namaz kıldırdı, sürgünde ölenler ve yurda dönecekleri günü göremeyenlerin anısına dua okudu.

Kırım gençliği 2006’dan beri Çatırdağ’a çıkma aktifliği düzenliyor. Ülkenin dört bir yanından gençler 1944’teki sürgünde ölenleri anmak için bir ortaya geliyor.

Anma Günü çerçevesinde Kırım ve Sivastopol Müslümanları Manevi Yönetimi’nin himayesinde çıkarılan Zenife Ablayeva ve Gulnara İlyasova imzalı ‘Kalpte İman ile’ kitabının tanıtımı gerçekleştirildi.

Aktiflikte yarımadadaki farklı inançların temsilcileri, Kırım Kültür Bakanlığı, Simferepol ve Simferepol bölge yönetimleri, Kırım Tatar Kültürel Tarih Mirasları Müzesi, Gasprinskiy Kırım Tatar Kütüphanesi, Kırım Kozmik Bilim Kütüphanesi çalışanları, Kırım Tatar gazetelerinin editörleri, Kırım’daki üniversitelerden akademisyenler, müellifler, şairler ve kamuya mal olmuş bireyler katıldı.

‘Kalpte İman ile’ isimli kitapi okuyucuların sürgünle ilgili yaşananlar hakkında bilgi sahibi olmasına imkan verecek. Kitapta yaşananlara şahit olanların albümlerinden fotoğraflar, biyografi ve anı yazıları yer alıyor.

Kaynak: TR Sputnik

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

ABD sokaklarına damgasını vuran Siyah Hayatlar Değerlidir hareketi: Filistin’in kurtuluşu için gayret edeceğiz

HIZLI YORUM YAP

r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.

News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi News Kayit Sitesi